Кілтті сөздер
Дәйексөздерді қалай жазу керек
Аңдатпа
Мақалада Қазақстанның он төрт арнайы экономикалық аймағының (АЭА) қызметі зерттеліп, олардың өте әркелкі нәтижелеріне әсер ететін институционалдық, инфрақұрылымдық және басқарушылық факторлар бағаланады. АЭА-лар өнеркәсіптік әртараптандыруды, өңірлік дамуды және жаһандық құн тізбектеріне кірігу процесін жеделдету үшін құрылғанына қарамастан, Азиат даму банкі, Жоғары аудиторлық палата, ұлттық статистика және АЭА одағының деректері аймақтардың тек аз бөлігі ғана елеулі экономикалық әсерге қол жеткізгенін көрсетеді. Зерттеу халықаралық АЭА теориясына және Қытайдың табысты АЭА моделіне сүйене отырып, құжаттарды сапалық талдау мен салыстырмалы талдау тәсілдерін қолданады. Нәтижелер Қазақстандағы көптеген АЭА-лардың инфрақұрылымның аяқталмауы, басқарудағы автономияның шектеулілігі, тікелей шетел инвестицияларының төмендігі, салалық маманданудың айқын еместігі, экспорттық бағыттылықтың әлсіздігі және бір жұмыс орнын құрудың жоғары фискалдық құны сияқты факторларға байланысты күткен деңгейден төмен жұмыс істейтінін көрсетеді. Қазақстандық АЭА жүйесін Қытай моделімен салыстыру институционалдық әлеуеттің, реттеушілік тұрақтылықтың және инвесторларға қызмет көрсету механизмдерінің елеулі олқылықтарын ашып көрсетеді. Мақалада АЭА тиімділігін арттыру үшін басқарушылық автономияны күшейту, инфрақұрылымды уақтылы қамтамасыз ету, кластерлік даму стратегияларын енгізу және мемлекеттік аудит тетіктері арқылы ашықтықты арттыру қажеттілігі атап өтіледі. Бұл реформалар АЭА саясатын елдің тұрақты өнеркәсіптік және өңірлік даму мақсаттарымен үйлестіру үшін шешуші мәнге ие.