ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЕГДЕ ЖАСТАҒЫ АЗАМАТТАРДЫҢ ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІ МЕН ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАЛУЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ТРЕНДТЕР

Аңдатпа

Зерттеудің өзектілігі. Қазақстандағы демографиялық өзгерістер, әсіресе халықтың қартаюы зейнетақы жүйесіне және қарт азаматтарды әлеуметтік қорғау тетіктеріне жоғары қысым көрсетеді, олардың қайта құрылуы ағымдағы әлеуметтік-экономикалық проблемаларды шешуді ғана емес, сонымен қатар зейнетақымен қамсыздандыру мен әлеуметтік қызметтердің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін ұзақ мерзімді стратегиялық жоспарлауды біріктіруді талап етеді. Тақырып зейнетақы алушылар санының өсуіне, өмір сүру ұзақтығының ұлғаюына және егде жастағы азаматтарды медициналық және әлеуметтік қолдау саласындағы инновациялық шешімдерге қажеттілікке байланысты өзекті болып табылады.

Зерттеудің мақсаты Қазақстандағы егде жастағы азаматтардың зейнетақы жүйесі мен әлеуметтік қорғалуына әсер ететін демографиялық өзгерістерді зерделеу, олардың өмір сүру сапасына әсер ететін негізгі факторларды анықтау және егде жастағы адамдардың тұрақты өмір сүру деңгейін қамтамасыз етудегі Медициналық және әлеуметтік қызметтердің рөлін талдау болып табылады.

Зерттеу гипотезасы. Халықтың қартаюына қарай демографиялық өзгерістер Қазақстанның зейнетақы жүйесіне жүктемені арттыруды жалғастырып, әлеуметтік қорғау тетіктерін жаңғыртуды және медициналық-әлеуметтік қызметтерді интеграциялауды орнықты әлеуметтік-экономикалық даму үшін қажетті етеді деп болжануда.

Дизайн / әдістеме. Зерттеу егде жастағы азаматтардың, зейнетақы алушылардың және әлеуметтік қорғау шараларының динамикасының тенденцияларын бағалау үшін деректерді экстраполяциялауды, статистикалық талдауды және сандық деректерді салыстырмалы талдауды пайдаланады. Әдістемелік тәсіл демографиялық модельдеуді әлеуметтік-экономикалық бағалаумен біріктіріп, зейнетақы жүйесіне әсер ететін өзгерістер туралы жан-жақты түсінік береді.

Зерттеу нәтижелері. Зейнетақы алушылар санының тұрақты өсуі анықталды, бұл зейнетақы ставкаларын түзетуге қарамастан әлеуметтік қамсыздандыру шығындарының өсуін көрсетеді. Сондай-ақ, жұмысын жалғастырып жатқан қарт азаматтар үлесінің айтарлықтай өсуі байқалады. Бұл нәтижелер зейнеткерлерге қолдау көрсету және сонымен бірге белсенді қартаюға және қарттардың еңбек қызметіне қатысуына жағдай жасау сияқты екі жақты міндеттерді көрсетеді.

Қорытынды. Зерттеу гипотезаны растайды және инновациялық тәсілдерді енгізу, Медициналық және әлеуметтік қызметтердің тиімділігін арттыру және зейнетақы жүйесінің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етуге және егде жастағы азаматтардың өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал ете отырып, үздік халықаралық тәжірибелерді енгізу арқылы зейнетақымен қамсыздандыру және әлеуметтік қорғау тетіктерін жаңғырту қажеттігін атап көрсетеді.